He Aratohu ki te Kounga o te Hau o Roto

Kupu Whakataki

Ngā Āwangawanga mō te Kounga o te Hau o Roto

He maha ngā tūponotanga ka pā ki tō tātou hauora i a tātou e mahi ana i ia rā, i ia rā. Ko te taraiwa i roto i ngā motuka, te rere i roto i ngā waka rererangi, te whai wāhi ki ngā mahi whakangahau, me te pāngia e ngā poke taiao, he rerekē ngā taumata o te tūponotanga. Ko ētahi tūponotanga kāore e taea te karo. Ko ētahi ka whiriwhiria e tātou kia whakaaetia nā te mea ki te kore e pērā ka aukati i tō tātou kaha ki te noho i ō tātou oranga i te ara e hiahia ana tātou. Ā, ko ētahi he tūponotanga ka whakatau pea tātou ki te karo mēnā i whai wāhi tātou ki te whakatau whai whakaaro. Ko te parahanga o te hau o roto tētahi tūponotanga ka taea e koe te mahi i tetahi mea mō te whakatika.

I ngā tau kua taha ake nei, kua piki haere te maha o ngā taunakitanga pūtaiao e whakaatu ana ka nui ake te poke o te hau i roto i ngā kāinga me ētahi atu whare i te hau o waho, ahakoa i roto i ngā tāone nui rawa atu, ā, i roto hoki i ngā tāone tino ahumahi. E whakaatu ana ētahi atu rangahau e 90 ōrau o te wā e noho ana te tangata i roto i te whare. Nō reira, mō te tini o te tangata, he nui ake pea ngā mōrearea ki te hauora nā te pānga ki te poke o te hau i roto i te whare i waho.

Hei tāpiritanga, ko te hunga e pāngia ana e ngā poke o te hau o roto mō te wā roa, ko rātou te hunga e tino pāngia ana e ngā pānga o te poke o te hau o roto. Kei roto i ēnei rōpū ko te hunga rangatahi, te hunga kaumātua, me te hunga e mate pūmau ana, inā koa ko te hunga e pāngia ana e te mate manawa, te mate ngakau rānei.

He aha i hiahiatia ai he Aratohu Haumaru mō te Hau o Roto?

Ahakoa kāore pea ngā taumata parahanga mai i ngā pūtake takitahi e whakararu nui i te hauora, he maha ngā kāinga he maha ngā pūtake e whai wāhi ana ki te parahanga o roto. Tērā pea he mōrearea nui mai i ngā pānga whakaemi o ēnei pūtake. Waimarie, kei reira ngā mahi ka taea e te nuinga o te tangata te mahi hei whakaiti i te mōrearea mai i ngā pūtake o nāianei me te ārai i ngā raruraru hou kei puta. I whakaritea tēnei aratohu haumaru e te US Environmental Protection Agency (EPA) me te US Consumer Product Safety Commission (CPSC) hei āwhina i a koe ki te whakatau mēnā me mahi koe i ngā mahi ka taea te whakaiti i te taumata o te parahanga o roto i tō ake kāinga.

Nā te mea he tokomaha ngā Amerikana e noho ana i roto i ngā tari me ngā pūnaha whakamahana, whakamatao, me te hauhautanga ā-ringa, he wāhanga poto anō hoki tēnei mō ngā take o te kounga hau kino i roto i ngā tari me ngā mea ka taea e koe te mahi mēnā kei te whakapae koe he raruraru tō tari. Kei roto i tēnei tuhinga he papakupu me te rārangi o ngā whakahaere ka taea e koe te tiki atu i ētahi atu kōrero.

Te Kounga o te Hau o Roto i roto i tō Kāinga

He aha ngā take o ngā raruraru hau o roto?

Ko ngā pūtake parahanga o roto e tuku ana i ngā hau, i ngā matūriki rānei ki te rangi te tino take o ngā raruraru kounga hau o roto i ngā kāinga. Ka taea e te kore e ranea te whakapūngao hau te whakanui ake i ngā taumata parahanga o roto mā te kore e nui te hau o waho e kawea mai ana hei whakaiti i ngā tukunga mai i ngā pūtake o roto, me te kore hoki e kawe i ngā parahanga hau o roto ki waho o te kāinga. Ka taea hoki e ngā taumata pāmahana me te haumākū teitei te whakanui ake i te kukū o ētahi parahanga.

Ngā Pūtake Parahanga

He maha ngā pūtake o te parahanga hau o roto i ngā whare katoa. Kei roto i ēnei ko ngā pūtake mura pērā i te hinu, te hau, te hinu karāhene, te waro, te rakau, me ngā hua tupeka; ngā rauemi hanga me ngā taonga whakapaipai rerekē pērā i te pakaru, te whakamahana kei roto he asbestos, te whāriki mākū, te whāriki makuku rānei, me ngā kāpata, ngā taonga rānei i hangaia ki ētahi hua rakau kua pēhia; ngā hua mō te horoi me te tiaki whare, te tiaki whaiaro, ngā mahi whakangahau rānei; ngā pūnaha whakamahana me te whakamatao pokapū me ngā taputapu whakamakuku; me ngā pūtake o waho pērā i te radon, ngā patupatu pepeke, me te parahanga hau o waho.

Ko te hiranga o tētahi pūtake kotahi e whakawhirinaki ana ki te nui o te parahanga e tukuna ana e ia me te kino o aua tukunga. I ētahi wā, he mea nui ngā āhuatanga pēnei i te pakeke o te pūtake me te tiaki tika. Hei tauira, ka nui ake te hauhā waro e tukuna ana e tētahi oumu hau kāore i te tika te whakarite i tērā i te oumu kua tika te whakarite.

Ko ētahi pūtake, pērā i ngā rauemi hanga whare, ngā taonga whare, me ngā hua o te whare pērā i ngā whakakanapa hau, ka tukuna tonutia ngā poke. Ko ētahi atu pūtake, e pā ana ki ngā mahi e mahia ana i te kāinga, ka tukuna ngā poke i ētahi wā. Kei roto i ēnei ko te momi hikareti, te whakamahi i ngā oumu, oumu, whakamahana rānei kāore i te hau, kāore rānei e mahi tika ana, te whakamahi i ngā whakarewa i roto i ngā mahi horoi me ngā mahi whakangahau, te whakamahi i ngā tango peita i roto i ngā mahi whakapaipai, me te whakamahi i ngā hua horoi me ngā patu pepeke i roto i te mahi whakapaipai whare. Ka noho tonu pea ngā kukū poke teitei ki te rangi mō ngā wā roa i muri i ētahi o ēnei mahi.

Te nui o te hauhautanga

Ki te iti rawa te hau o waho e tomo ana ki te whare, ka taea e ngā poke te kohikohi ki ngā taumata ka raru ai te hauora me te whakamarie. Ki te kore e hangaia me ngā tikanga whakapūngao miihini motuhake, ko ngā whare kua hoahoatia, kua hangaia hoki hei whakaiti i te nui o te hau o waho ka "uru" ki roto, ki waho hoki i te whare, tera pea he nui ake ngā taumata poke i ētahi atu whare. Heoi, nā te mea ka taea e ētahi āhuatanga o te rangi te whakaiti nui i te nui o te hau o waho e tomo ana ki te whare, ka taea e ngā poke te kohikohi ahakoa i roto i ngā whare e kiia ana he "uru".

Me pēhea te tomo mai o te hau o waho ki roto i te whare?

Ka tomo, ka puta te hau o waho i te whare mā roto i ēnei āhuatanga: te whakaurunga, te hau māori, me te hau mā roto i te pūnaha. I roto i tētahi tukanga e mōhiotia ana ko te whakaurunga, ka rere te hau o waho ki roto i te whare mā roto i ngā whakatuwheratanga, ngā hononga, me ngā kapiti i roto i ngā pakitara, i ngā papa, me ngā tuanui, me te taha o ngā matapihi me ngā tatau. I roto i te whakaurunga taiao, ka neke te hau mā roto i ngā matapihi me ngā tatau kua tuwhera. Ko te nekehanga o te hau e pā ana ki te whakaurunga me te hau māori ka puta mai i ngā rerekētanga pāmahana hau i waenga i te whare me te waho, me te hau. Hei whakamutunga, he maha ngā taputapu whakaurunga mīhini, mai i ngā pā hau o waho e tango ana i te hau mai i tētahi rūma kotahi, pērā i ngā kaukau me te kīhini, ki ngā pūnaha whakahaere hau e whakamahi ana i ngā pā hau me ngā mahi paipa hei tango tonu i te hau o roto, me te tohatoha i te hau o waho kua tātarihia, kua whakamataohia ki ngā wāhi rautaki puta noa i te whare. Ko te tere o te whakakapinga o te hau o roto e te hau o waho ka whakaahuatia ko te tere whakawhiti hau. Ina iti te whakaurunga, te hau māori, te hau mā roto rānei, he iti te tere whakawhiti hau, ā, ka piki ake ngā taumata poke.

Haere mai i: https://www.cpsc.gov/Safety-Education/Safety-Guides/Home/The-Inside-Story-A-Guide-to-Indoor-Air-Quality

 

 


Wā tuku: Oketopa-26-2022