Hei mātua, he maha tonu ā tātou āwangawanga mō te haumaru me te oranga o ā tātou tamariki, inā koa ko te taiao kura. E whakawhirinaki ana tātou ki ngā kura hei whakarato i ngā wāhi ako haumaru mō ā tātou tamariki, engari e mōhio ana rānei tātou ki ngā tūponotanga katoa e noho puku ana i roto i ēnei whare mātauranga? Ko tētahi tūponotanga e warewarehia ana ko te noho mai o te hauhā waro (CO2), ka pā kino pea ki a tātou mēnā kāore e kitea, e whakahaerea wawetia hoki. I roto i tēnei pou rangitaki, ka matapakihia e tātou te hiranga o te tāuta i ngā taputapu kite hauhā waro ki ngā kura, me te take me waiho hei kaupapa matua mō ngā whare mātauranga.
He hau kore tae, kore kakara te hauhā waro, he wāhanga tūturu o te āhuarangi. Ahakoa he mea nui te hauhā waro mō te oranga tonutanga o ngā tipu me ngā rākau, ka kino pea te hauhā waro nui ki te tangata, inā koa i ngā wāhi o roto kāore i te pai te hauhautanga. I ngā taiao kura he nui ngā ākonga me ngā wāhi iti, ka tino piki ake te mōrearea o te pikinga o ngā taumata hauhā waro. Koinei te wāhi e tino hiahiatia ai ngā taputapu kite hauhā waro.
He kawenga tā ngā kura ki te pupuri i tētahi taiao haumaru, hauora hoki mō ngā ākonga me ngā kaimahi. He mea nui te tāuta i ngā taputapu kite hauhā i roto i ngā akomanga, i ngā ara raro me ētahi atu wāhi e nui ana te haere o te tangata ki te whakarite kia mau tonu te kounga o te hau ki ngā taumata e whakaaetia ana. Ka aroturuki tonu ēnei taputapu kite i ngā taumata hauhā, ā, ka whakatūpato i ngā mana whakahaere mēnā ka hipa ngā taumata kua tohua. Mā te mahi pera, ka whakaratohia he pūnaha whakatūpato wawe e taea ai te mahi i te wā tika hei whakaiti i ngā tūponotanga.
He maha ngā painga o ngā taputapu kite hauhā i roto i ngā kura. Tuatahi, ka āwhina i te tiaki i te hauora me te oranga o ngā ākonga me ngā kaimahi. Ka taea e ngā taumata hauhā teitei te whakararu i te upoko, te whanoke, te poto o te manawa, tae atu ki te whakararu i te mahi hinengaro. Mā te tāuta i ngā taputapu kite, ka taea te whakatika wawe i ngā take kounga hau, kia pai ake ai te taiao ako mō te katoa.
Tuarua, ka taea hoki e ngā taputapu kite hauhā waro te whakapai ake i te whai huatanga o te pūngao. I kitea e rātou te hauhā waro nui rawa atu, e tohu ana kāore pea te pūnaha whakapūngao e mahi pai ana. Mā te tautuhi i ēnei wāhi e ngaro ana te pūngao, ka taea e ngā kura te mahi i ngā mahi whakatika hei whakapai ake i te whai huatanga o te pūngao, ā, mā reira ka penapenahia ngā utu me te whakaiti i ō rātou tapuwae waro.
Hei tāpiritanga, ko te noho mai o ngā taputapu kite hauhā i roto i ngā kura he karere kaha ki te hapori mō te whakapau kaha ki te haumaru me te oranga whānui o ngā ākonga. He whakamanawa tēnei ki ngā mātua kei te aro nui te kura ki ngā tūponotanga mōrearea, ā, kei te mahi i ngā mahi matatau hei tiaki i ā rātou tamariki.
I te wā e whiriwhiri ana i tētahi taputapu kite hauhā waro mō tō kura, he mea nui kia whiriwhiria he taputapu pono, kounga teitei. Rapua he taputapu kite e tutuki ana i ngā paerewa ahumahi, he hoahoa pakari, ā, e whakarato ana i ngā pānui tika. Me mahi hoki te tiaki me te whakamātautau i ia wā kia tika ai te mahi.
I roto i te poto, he mea nui te taputapu kite hauhā waro mō ngā kura. Ka āwhina ēnei ki te pupuri i tētahi taiao ako hauora, haumaru hoki, e tiaki ana i ngā ākonga me ngā kaimahi mai i ngā tūponotanga e pā ana ki ngā taumata tiketike o te hauhā waro. Mā te tāuta i ēnei taputapu kite, ka whakaatu ngā kura i tā rātou whakapau kaha ki te haumaru, ka whakapiki ake i te whai huatanga o te pūngao, ā, ka whakarato i te rangimarie o te hinengaro ki ngā mātua. Kia whakatairangahia te oranga o ā tātou tamariki, kia waiho hoki te whakamātautau CO2 hei wāhanga nui o ngā mahi haumaru o te kura.
Wā tuku: Whiringa-ā-rangi 10-2023